W pewnym momencie wydajność przestała wystarczać – komputer miał też dobrze wyglądać. Na początku lat 2000. modding, czyli przerabianie obudów i podzespołów dla efektu wizualnego, stał się w Polsce pełnoprawnym hobby. Wycinanie okien w bocznych ściankach, podświetlenie, przezroczyste obudowy i małe komputery typu barebone – przypominamy, jak to wyglądało i jak modding zmienił rynek obudów.
Okno w bocznej ściance – od tego się zaczynało
Typowa obudowa z tamtych lat była szarą lub beżową blachą, która stała pod biurkiem i nikogo nie interesowała. Pierwszym krokiem moddera było wycięcie okna w bocznej ściance i wstawienie tafli pleksi. Wymagało to wiertarki, wyrzynarki lub szlifierki kątowej, a także cierpliwości przy wykańczaniu krawędzi – ostra blacha potrafiła poranić ręce. Na krawędzie zakładano gumowe uszczelki, a okno mocowano na śruby lub klej.
Za oknem pojawiało się wszystko, co miało przyciągać wzrok:
- Świetlówki katodowe (CCFL) – zasilane przez przetwornicę, dawały mocne, równomierne światło w wybranym kolorze.
- Diody LED – montowane w wentylatorach, przyciskach i na krawędziach obudowy.
- Elementy reagujące na ultrafiolet – przewody, taśmy i zaślepki świecące w świetle lampy UV.
- Okrągłe przewody zamiast płaskich taśm – lepiej wyglądały i nie blokowały przepływu powietrza.
Obudowy akrylowe i gotowe obudowy dla modderów
Kolejnym etapem były obudowy całkowicie przezroczyste, wykonane z akrylu. Nie trzeba było niczego ciąć – całe wnętrze komputera było widoczne z każdej strony. Miały jednak swoje wady: akryl łatwo się rysuje, gorzej odprowadza ciepło niż metal i nie ekranuje zakłóceń elektromagnetycznych.
Producenci szybko zauważyli nowy trend. Na rynek trafiły obudowy z fabrycznymi oknami, kolorowym lakierem, podświetlanymi wentylatorami i drzwiczkami na froncie. Recenzje takich modeli oceniały nie tylko wygląd, ale też jakość blachy, wygodę montażu i przewiew – bo efektowna obudowa nie zawsze dobrze chłodziła podzespoły.
Projekty autorskie
Najbardziej zaangażowani modderzy tworzyli projekty od podstaw: malowali obudowy, budowali własne panele z wyświetlaczami, chowali przewody za dodatkowymi ściankami, a nawet przenosili komputer do obudowy z zupełnie innego urządzenia. Na forach publikowano relacje krok po kroku, często z kilkudziesięcioma zdjęciami. Wiele z tych pomysłów – jak ukrywanie przewodów czy wydzielona komora na zasilacz – trafiło potem do seryjnych obudów.
Barebone – mały komputer zamiast wielkiej wieży
Równolegle rozwijał się zupełnie inny nurt: małe komputery typu barebone, sprzedawane jako obudowa z płytą główną, zasilaczem i chłodzeniem, do której użytkownik dokładał procesor, pamięć i dysk. Pierwsze takie konstrukcje pojawiły się na początku lat 2000. i zyskały popularność wśród osób, które chciały zabierać komputer na zloty i imprezy LAN. Ograniczeniem było chłodzenie i mała liczba slotów rozszerzeń, ale do wielu zastosowań to wystarczało.
Modding dziś
Dzisiejszy rynek obudów to w dużej mierze efekt tamtych eksperymentów. Szklane panele boczne, podświetlenie RGB sterowane programowo, osłony zasilacza i kanały na przewody są standardem nawet w tanich modelach. Jeśli planujesz zestaw z myślą o wyglądzie, warto pamiętać o kilku rzeczach:
- Przewiew przed efektem. Szklany front wygląda dobrze, ale może ograniczać dopływ powietrza. Siatka na froncie zwykle oznacza niższe temperatury.
- Jeden system sterowania podświetleniem. Mieszanie podzespołów różnych producentów często kończy się kilkoma programami, które konkurują ze sobą.
- Prowadzenie przewodów. Uporządkowane kable to nie tylko wygląd, ale też lepszy przepływ powietrza i łatwiejsze czyszczenie.
- Małe obudowy – dziś to formaty mini-ITX. Wymagają starannego doboru chłodzenia i zasilacza.
Modding często szedł w parze z wymianą chłodzenia – więcej w artykułach o chłodzeniu powietrzem i chłodzeniu wodnym.
Podsumowanie
Modding zaczynał się od wyrzynarki i kawałka pleksi, a skończył na zmianie całego rynku obudów. To, co kiedyś wymagało weekendu pracy w garażu, dziś można kupić w sklepie – ale pomysłowość i dbałość o detale wciąż odróżniają zwykły komputer od takiego, z którego właściciel jest naprawdę dumny.
